Shloka 236
Baka Dālbhya at Avakīrṇa-tīrtha: Rāṣṭra-kṣaya and Release through Prasāda (Śalya-parva, Adhyāya 40)
नियमैश्लोपवासैश्व कर्षयन् देहमात्मन: । राजन! उन्होंने सरस्वतीके उस श्रेष्ठ तीर्थमें चित्तको एकाग्र करके नियमों और उपवासोंके द्वारा अपने शरीरको सुखाना आरम्भ किया
niyamaiś copavāsaiś ca karṣayan deham ātmanaḥ | rājan, sarasvatyāḥ tasmin śreṣṭhe tīrthe cittam ekāgraṃ kṛtvā niyamopavāsābhyāṃ śarīraśoṣaṇaṃ prārabhata |
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦੇ ਕੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights tapas guided by dharma: disciplined vows and fasting are meaningful when joined with mental one-pointedness, aiming at self-mastery rather than mere bodily suffering.
At a revered tīrtha on the Sarasvatī, the person being described undertakes austerities—concentrating the mind and beginning a regimen of restraints and fasting that emaciates the body.