Shloka 15
Ārṣṭiṣeṇa’s Siddhi and the Tīrtha-Boons; Sindhudvīpa–Devāpi Brāhmaṇya; Viśvāmitra’s Tapas Begins
कथयामास तत् सर्वमृषीणां भावितात्मनाम् | आपलुत्य सर्वतीर्थेषु न च मोक्षमवाप्तवान्,उन महातपस्वी महर्षिने सम्पूर्ण सरिताओं और समुद्रोंकी यात्रा करके वहाँ रहनेवाले पवित्रात्मा मुनियोंसे वह सब वृत्तान्त कह सुनाया। सम्पूर्ण तीर्थोमें स्नान करके भी वे उस कपालसे छुटकारा न पा सके
kathayāmāsa tat sarvam ṛṣīṇāṁ bhāvitātmanām | āplutya sarvatīrtheṣu na ca mokṣam avāptavān ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਸ ਨੇ ਭਾਵਿਤ-ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਖ਼ਸ਼ ਨਾ ਮਿਲਿਆ; ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਉਸ ਕਪਾਲ ਦੇ ਭਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
External rites such as pilgrimage and bathing at sacred places do not automatically grant liberation; without the right inner transformation and the proper resolution of one’s karmic burden, ‘mokṣa’ remains unattained.
A great ascetic, still afflicted by a skull-burden, travels widely to rivers, seas, and sacred tīrthas. He reports his story to spiritually accomplished sages, but even after bathing everywhere he fails to obtain release from that affliction.