Shloka 52
सरस्वतीतीर्थानुक्रमः — बलरामस्य तीर्थयात्रा
Sarasvatī Tīrtha Itinerary — Balarāma’s Pilgrimage
प्रसवश्चैव युवयोगोलाड्गूलर्क्षवानरा: | उन महातपस्वीने कुपित हो अपने उन दोनों ऋषि भाइयोंके पास पहुँचकर कठोर वाणीमें शाप देते हुए कहा--“तुम दोनों पशुओंके लोभमें फँसकर मुझे छोड़कर भाग आये। इसलिये इसी पापकर्मके कारण मेरे शापसे तुम दोनों भाई महाभयंकर भेड़ियेका शरीर धारण करके दाँढ़ोंसे युक्त हो इधर-उधर भटकते फिरोगे। तुम दोनोंकी संतानके रूपमें गोलांगूल, रीछ और वानर आदि पशुओंकी उत्पत्ति होगी" || ४९--५१ ई ।। इत्युक्तेन तदा तेन क्षणादेव विशाम्पते
prasavaś caiva yuvayor golāṅgūlarkṣavānarāḥ | ity uktena tadā tena kṣaṇād eva viśāmpate ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ— “ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਗੋਲਾਂਗੂਲ, ਰਿੱਛ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਆਦਿ ਸੰਤਾਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗੀ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਪਸ਼ੂ-ਲੋਭ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਰਿਸ਼ੀ-ਭਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ— “ਇਸ ਪਾਪਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਭਿਆਨਕ ਭੇੜੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਭਟਕਦੇ ਫਿਰੋਗੇ; ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੋਲਾਂਗੂਲ, ਰਿੱਛ, ਵਾਨਰ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਪਸ਼ੂ-ਜਾਤੀਆਂ ਜਨਮ ਲੈਣਗੀਆਂ।”
वैशम्पायन उवाच