द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake
अन्धस्य नृपतेर्यष्टिलुब्धस्यादीर्घदर्शिन:,“लोभी, अदूरदर्शी और अन्धे राजाके लिये तुम लाठीके सहारे हो। मैंने उनसे युद्ध रोकनेके लिये बारंबार याचना की थी, परंतु दैवसे उनकी बुद्धि मारी गयी थी; इसलिये उन्होंने मेरी बात नहीं सुनी। आज वे संकटसे पीड़ित हैं, बेटा! इस अवस्थामें एकमात्र तुम्हीं उन्हें सहारा देनेके लिये जीवित हो
andhasya nṛpater yaṣṭilubdhasyādīrghadarśinaḥ | lobhī adūradarśī ca andho rājā yasya tvaṃ yaṣṭisahāyaḥ | mayā tasya yuddhaṃ nivārayituṃ punaḥ punaḥ prārthitaṃ, kintu daivāt tasya buddhir hatā; tasmān mama vacanaṃ na śuśrāva | adya sa saṅkaṭena pīḍitaḥ, putra! asyām avasthāyām ekamātras tvaṃ eva jīvitaḥ, yaḥ taṃ dhārayituṃ śaknuṣyasi ||
ਉਸ ਲੋਭੀ, ਅਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਤੂੰ ਹੀ ਲਾਠੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈਂ। ਯੁੱਧ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਪਰ ਦੈਵ ਵਸ਼ ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਅੱਜ ਉਹ ਸੰਕਟਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ! ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਜੀਵਤ ਬਚਿਆ ਕੇਵਲ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।
संजय उवाच