Shloka 19
भीमसेनस्य कौरवसुतवधः तथा श्रुतर्वावधः
Slaying of Kaurava princes and the fall of Śrutarvā
बाणसंघाननेकान् वै प्रेषयामास भारत । नरेश्वर! भरतनन्दन! उस समय आपके पुत्रने आक्रमण करनेवाले धृष्टद्युम्मपर बहुत-से बाणसमूहोंका प्रहार किया ।। धृष्टद्युम्नस्ततो राजंस्तव पुत्रेण धन्विना,अश्वांश्व चतुरो हत्वा बाह्दोरुरसि चार्पित: । राजन्! आपके धनुर्धर पुत्रने बहुत-से नाराच, अर्ध-नाराच, शीघ्रकारी वत्सदन्त और कारीगरद्वारा साफ किये हुए बाणोंसे धृष्टद्युम्नके चारों घोड़ोंको मारकर उनकी दोनों भुजाओं और छातीमें भी चोट पहुँचायी
sañjaya uvāca | bāṇasaṅghān anekān vai preṣayāmāsa bhārata | nareśvara bharatanandana tadā tava putreṇa ākrāntam dhṛṣṭadyumnam prati bahubhir bāṇasaṅghaiḥ prahāraḥ kṛtaḥ || dhṛṣṭadyumnas tato rājan tava putreṇa dhanvinā aśvān caturaḥ hatvā bāhvor urasi cārpitaḥ | nārācair ardhanārācaiḥ śīghrakāribhir vatsadantaiḥ kārīgaraiḥ śodhitaiś ca bāṇaiḥ ||
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਭਾਰਤ! ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ! ਹੇ ਭਰਤ-ਨੰਦਨ! ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਝੁੰਡ ਛੱਡੇ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਧਨੁਰਧਰ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਡਾਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਾਣ ਗਾੜ ਦਿੱਤੇ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the harsh logic of kṣatriya warfare: skill and duty drive combat forward, but each tactical success (disabling a chariot by killing horses, wounding the warrior) deepens the ethical burden and the tragedy of fratricidal conflict.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana (your son) showers Dhṛṣṭadyumna with volleys of arrows, kills his four horses, and wounds him in the arms and chest with various types of well-crafted missiles.