Shloka 593
Chapter 23: Śakuni Reports, Kaurava Advance, and Arjuna’s Penetration of the Host
Devanagari script
षट्साहसेहयै: शिष्टेरपायाच्छान्तवाहनम् | इसी प्रकार खूनसे नहायी हुई पाण्डव-सेना भी शेष छः: हजार घुड़सवारोंके साथ युद्धसे निवृत्त हो गयी। उसके सारे वाहन थक गये थे
Transliteration
ṣaṭsāhasaiḥ hayaiḥ śiṣṭeḥ apāyāc chāntavāhanam |
Translation
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਕੇਵਲ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਏ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਘੁੜਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਫੌਜ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਹਟ ਗਈ; ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਈ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਵੀ ਬਾਕੀ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਘੁੜਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਨਿਵਿਰਤ ਹੋ ਗਈ; ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਦੋਵੇਂ ਉੱਤੇ ਥਕਾਵਟ ਛਾ ਗਈ।
Word by Word
षट्साहसैःwith six-thousands (i.e., with six thousand [horsemen])
षट्साहसैः:
Karana
TypeNoun
Rootषट्साहस
FormMasculine, Instrumental, Plural
हयैःwith horses / horsemen
हयैः:
Karana
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Instrumental, Plural
शिष्टेःof the remaining
शिष्टेः:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootशिष्ट
FormMasculine, Genitive, Singular
अपायात्withdrew / went away
अपायात्:
Karta
TypeVerb
Rootअप + या
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular
शान्तवाहनम्the one whose vehicles were exhausted (lit. having tired conveyances)
शान्तवाहनम्:
Karma
TypeNoun
Rootशान्तवाहन
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaP
Pāṇḍava armyC
cavalry (horsemen)V
vehicles/mounts (vāhana)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes