Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

धृतराष्ट्रविलापः — Dhṛtarāṣṭra’s Lament and Inquiry (Śalya-parva, Adhyāya 2)

यत्र शूरा महेष्वासा: कृतास्त्रा युद्धदुर्मदा:,निहता: समरे सर्वे किमन्यद्‌ भागधेयत: । सूत संजय! जहाँ समरभूमिमें नाना देशोंसे आये हुए देवराज इन्द्रके समान पराक्रमी बहुत-से शूरवीर महाथनुर्धर, अस्त्रवेत्ता एवं युद्धदुर्मद क्षत्रिय सारे-के-सारे मार डाले गये, वहाँ भाग्यके अतिरिक्त दूसरा क्या कारण हो सकता है?

yatra śūrā maheṣvāsāḥ kṛtāstrā yuddha-durmadāḥ, nihatāḥ samare sarve kim anyad bhāgadhayataḥ.

ਹੇ ਸੂਤ ਸੰਜਯ! ਜਿੱਥੇ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ, ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਗਰਵ ਨਾਲ ਮੱਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੂਰਮੇ ਮਾਰੇ ਗਏ—ਉੱਥੇ ਭਾਗ੍ਯ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
शूराःheroes, brave men
शूराः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Plural
महेष्वासाःgreat bowmen
महेष्वासाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहेष्वास
FormMasculine, Nominative, Plural
कृतास्त्राःtrained/versed in weapons
कृतास्त्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतास्त्र
FormMasculine, Nominative, Plural
युद्धदुर्मदाःmade arrogant by battle
युद्धदुर्मदाः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुद्धदुर्मद
FormMasculine, Nominative, Plural
निहताःslain
निहताः:
Karma
TypeVerb
Rootनि-हन्
FormPast (PPP), Plural
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अन्यत्other
अन्यत्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
भागधेयतःthan fate/fortune
भागधेयतः:
Apadana
TypeNoun
Rootभागधेय
FormNeuter, Ablative, Singular

धघतयाट्र उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
S
Sañjaya
B
battlefield (samara)