Shloka 253
शल्यवधे कौरवसेनाभङ्गः, भीमस्य गदायुद्धं, दुर्योधनस्य समाह्वानम्
Rout after Śalya’s fall; Bhīma’s mace engagement; Duryodhana’s rally
प्रययौँ सिंहनादेन कम्पयन्निव मेदिनीम् | संजय कहते हैं--राजन्! ऐसा विचारकर सब लोग वहीं गये, जहाँ वे सैनिक मौजूद थे। शकुनिके वैसा कहनेपर राजा दुर्योधन विशाल सेनाके साथ सिंहनाद करता और पृथ्वीको कँपाता हुआ-सा आगे बढ़ा
prayayau siṃhanādena kampayann iva medinīm |
ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਸਭ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੇ ਐਸਾ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਸਿੰਘਨਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇਵੇ, ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how counsel and inner resolve can rapidly translate into action in war; it also implicitly warns that martial pride and loud displays of power may mask ethical blindness, as forceful momentum can override sober discernment (dharma-vicāra).
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that, after deliberation and prompted by Śakuni’s words, Duryodhana moves forward with a large force, roaring like a lion—an image of aggressive advance and battlefield intimidation.