Shloka 22
शल्यवधे कौरवसेनाभङ्गः, भीमस्य गदायुद्धं, दुर्योधनस्य समाह्वानम्
Rout after Śalya’s fall; Bhīma’s mace engagement; Duryodhana’s rally
एते विनिहता: सर्वे प्रस्कन्ना: पाण्डवाहिनीम् । दुर्योधनने कहा--मैंने पहले ही इन्हें बहुत मना किया था, परंतु इन लोगोंने मेरी बात नहीं मानी और पाण्डवसेनामें घुसकर ये प्राय: सब-के-सब मारे गये ।। शकुनिरुवाच न भर्तु: शासन वीरा रणे कुर्वन्त्यमर्षिता:
ete vinihatāḥ sarve praskannāḥ pāṇḍavāhinīm |
ਦੁਰਯੋਧਨ ਬੋਲਿਆ—“ਇਹ ਸਭ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਧੱਸ ਪਏ ਸਨ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਮੰਨੀ।” ਸ਼ਕੁਨੀ ਬੋਲਿਆ—“ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵੀਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical burden of leadership and the cost of disregarding prudent counsel: rash valor without discipline and obedience leads to needless destruction, even in a dharma-governed war.
Duryodhana laments that his warriors, ignoring his earlier warning, charged into the Pāṇḍava formation and were largely slain; it sets a tone of frustration and impending collapse within the Kaurava side.