Shloka 16
शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12
गदया मद्रराजस्य सव्यदक्षिणमाहत: । भीमसेनो महाबाहुर्न चचालाचलो तथा,मद्रराजकी गदासे दायें-बायें अच्छी तरह चोट खाकर भी महाबाहु भीमसेन विचलित नहीं हुए। वे पर्वतके समान अविचलभावसे खड़े रहे
gadayā madrarājasya savyadakṣiṇam āhataḥ | bhīmaseno mahābāhur na cacālācalo tathā ||
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਦੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਖੱਬੇ-ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰੀ ਵਾਰ ਪੈਣ ਤੇ ਵੀ ਮਹਾਬਾਹੁ ਭੀਮਸੇਨ ਰਤਾ ਭਰ ਨਹੀਂ ਡੋਲਿਆ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ, ਅਟੱਲ ਭਾਵ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfastness under assault: a warrior committed to duty does not lose composure when struck. Ethically, it praises inner firmness (dhṛti) and disciplined courage—enduring pain without abandoning one’s responsibility in a righteous struggle.
Sañjaya describes the battle moment where the king of Madra (Śalya) strikes Bhīma with a mace from both sides. Despite the heavy blows, Bhīma remains unmoved, standing like a mountain, signaling his resilience and readiness to continue the duel.