Shloka 303
Daiva–Puruṣakāra Saṃvāda
Kṛpa’s Counsel on Destiny and Human Effort
Devanagari script
तत्रास्य बुद्धिर्विनयस्तत्र श्रेयश्व॒ पश्यति । जब मनुष्य मोहके वशीभूत हो हिताहितका निर्णय करनेमें असमर्थ हो जाय
Transliteration
tatrāsya buddhir vinayas tatra śreyaś ca paśyati |
Translation
ਉੱਥੇ ਹੀ—ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹਿਤੈਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵਿੱਚ—ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼੍ਰੇਯ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੋਹ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਹਿਤ-ਅਹਿਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਹਿਰਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰਾਮਰਸ਼ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਉਹ ਵਿਵੇਕ ਮੁੜ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦਾ ਰਾਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अस्यof him / his
अस्य:
Sampradana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
बुद्धिःintelligence, discernment
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
विनयःhumility, discipline
विनयः:
Karta
TypeNoun
Rootविनय
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
श्रेयःthe good, welfare, benefit
श्रेयः:
Karma
TypeNoun
Rootश्रेयस्
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पश्यतिsees, perceives
पश्यति:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
कृप उवाच
Characters & Entities
K
KṛpaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes