Shloka 6
Yudhiṣṭhira’s Lament and Kṛṣṇa’s Rudra-Cosmogony Explanation (सौप्तिक पर्व, अध्याय १७)
Devanagari script
श्रीभगवानुवाच नूनं स देवदेवानामीश्ररेश्वरमव्ययम् । जगाम शरण द्रौणिरेकस्तेनावधीद् बहूनू
Translation
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨ ਬੋਲੇ— ਰਾਜਨ! ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਦ੍ਰੌਣੀ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰ, ਦੇਵਾਧਿਦੇਵ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਸੀ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
Word by Word
श्रीभगवान्the Blessed Lord
श्रीभगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootश्रीभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
नूनम्surely
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
देवदेवानाम्of the gods of gods
देवदेवानाम्:
TypeNoun
Rootदेवदेव
FormMasculine, Genitive, Plural
ईश्वरthe lord
ईश्वर:
Karta
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
ईश्वरम्the lord
ईश्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Accusative, Singular
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
TypeAdjective
Rootअव्यय
FormMasculine, Accusative, Singular
जगामwent
जगाम:
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma
TypeNoun
Rootशरण
FormNeuter, Accusative, Singular
द्रौणिःDrauni (son of Drona, Ashvatthaman)
द्रौणिः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौणि
FormMasculine, Nominative, Singular
एकःalone
एकः:
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
तेनby that / therefore
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
अवधीद्killed / slew
अवधीद्:
TypeVerb
Rootवध्
FormImperfect (Aorist-like usage in epic), 3rd, Singular, Parasmaipada
बहून्many
बहून्:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes