Shloka 24

वारुणी सभा — Varuṇa’s Divine Assembly

Nārada’s Description

Devanagari script

सरित: सर्वतश्नान्यास्तीर्थानि च सरांसि च | कूृपाश्न सप्रस्रवणा देहवन्तो युधिष्ठिर,उपासते महात्मानं॑ सर्वे जलचरास्तथा । समस्त सरिताएँ, जलाशय, सरोवर, कूप, झरने, पोखरे और तालाब, सम्पूर्ण दिशाएँ, पृथ्वी, पर्वत तथा सम्पूर्ण जलचर जीव अपने-अपने स्वरूप धारण करके महात्मा वरुणकी उपासना करते हैं

Transliteration

saritaḥ sarvataḥ snānyās tīrthāni ca sarāṃsi ca | kūpāś ca sa-prasravaṇā dehavantō yudhiṣṭhira upāsate mahātmānaṃ sarve jalacarās tathā ||

Translation

ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਸਨਾਨ-ਯੋਗ ਸਭ ਨਦੀਆਂ, ਸਭ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ; ਅਤੇ ਵਹਾਅ ਵਾਲੇ ਕੂਏਂ ਤੇ ਚਸ਼ਮੇ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਹ ਧਾਰ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਰੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਜੀਵ ਵੀ ਉਸੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Word by Word

सरितःrivers

सर्वतःon all sides / everywhere

नद्यःrivers (streams)

तीर्थानिsacred fords / pilgrimage-places

चand

सरांसिlakes

चand

कूपाःwells

चand

सप्रस्रवणाःhaving springs / with outflows

देहवन्तःembodied; taking bodily forms

युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira

उपासतेworship / attend upon

महात्मानम्the great-souled one

सर्वेall

जलचराःwater-dwelling beings

तथाlikewise / so too

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

Nārada

Yudhiṣṭhira

Varuṇa

rivers (saritaḥ)

tīrthas (tīrthāni)

lakes/ponds (sarāṃsi)

wells (kūpāḥ)

springs/outflows (prasravaṇāḥ)

aquatic beings (jalacarāḥ)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes