Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

आसीज्निष्ठानको घोरो निर्घातश्न महानभूत्‌,उस समय प्रलयकालीन मेघोंकी भयानक गर्जनाके समान भारी आवाजके साथ बड़े जोरकी आँधी चलने लगी। वज्रपातका-सा अत्यन्त कर्कश शब्द होने लगा। आकाशसे उल्काएँ गिरने लगीं तथा राहुने बिना पर्वके ही सूर्यको ग्रस लिया और प्रजाके लिये अत्यन्त घोर भय उपस्थित कर दिया

dhṛtarāṣṭra uvāca | āsīn niṣṭhānako ghoro nirghātaś ca mahān abhūt | pralayakālīna-meghānāṃ bhīṣaṇa-garjanā-samo mahāśabdo 'bhavat | balavān vāyur avāt | vajrapāta-samo 'tyanta-karkaśaḥ śabdo 'bhavat | ākāśād ulkāḥ papātuḥ | rāhuś ca aparvaṇi sūryaṃ jagrāha, prajābhyo 'tyantaṃ ghoraṃ bhayam utpādayām āsa ||

ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—“ਪ੍ਰਲਯਕਾਲ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੱਜਣਾ ਵਰਗਾ ਭਿਆਨਕ ਧਮਾਕੇਦਾਰ ਕੋਲਾਹਲ ਉੱਠਿਆ। ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਹਵਾ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਵੱਜਣ ਜਿਹੀ ਅਤਿ ਕਰਕਸ਼ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜੀ। ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੀਆਂ; ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਯੋਗ ਪੁਰਬ ਦੇ ਹੀ ਰਾਹੂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਸ ਲਿਆ—ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾ ਵਿੱਚ ਘੋਰ ਡਰ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਇਹ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਧਰਮ ਪੱਕਾ ਹੋ ਕੇ ਵਿਪਤਾ ਬਣਨ ਲੱਗਾ ਹੈ।”

आसीत्was/there arose
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (imperfect), 3, singular, परस्मैपद
निष्ठानकःa crash/violent sound (onomatopoetic term)
निष्ठानकः:
Karta
TypeNoun
Rootनिष्ठानक (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
घोरःterrible
घोरः:
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
निर्घातःthunderous crash/peal
निर्घातः:
Karta
TypeNoun
Rootनिर्घात (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महान्great
महान्:
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
अभवत्became/occurred
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (imperfect), 3, singular, परस्मैपद

धृतराष्ट उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
R
Rāhu
S
Sun (Sūrya)
S
Sky (Ākāśa)
M
Meteors (Ulkāḥ)
W
Wind (Vāyu)
T
Thunderbolt (Vajra)