Shloka 10
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि । सन्त: प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययमात्मन:,महात्मा पुरुष अपने अनुभवको सामने रखकर दूसरोंके सुख-दुःखको भी अपने समान जानते हुए उनके अच्छे बर्तावोंको ही याद रखते हैं, उनके द्वारा किये हुए वैर-विरोधको नहीं
smaranti sukṛtāny eva na vairāṇi kṛtāny api | santaḥ prativijānanto labdhvā pratyayam ātmanaḥ ||
ਸੱਜਣ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਸਤਕਰਮ ਹੀ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਕੀਤੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਦਾਚਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—ਵੈਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
A truly noble person chooses to remember others’ merits rather than their hostility. Grounded in inner certainty and empathy, such a person treats others’ happiness and suffering as comparable to one’s own, and thus responds with forbearance and ethical restraint.
In the Sabha Parva context, Yudhiṣṭhira articulates a dharmic standard of conduct: the virtuous do not cling to grievances. He frames moral judgment through lived inner conviction (pratyaya) and empathetic understanding, emphasizing reconciliation and magnanimity over retaliation.