Shloka 843
Sabhā Parva, Adhyāya 68 — Pāṇḍavānāṃ Vanavāsa-prasthānaḥ; Duḥśāsana-nindā; Pāṇḍava-pratijñāḥ
तस्मात् सत्यं ब्रुवन् साक्षी धर्मार्थाभ्यां न हीयते । झूठ बोलनेवाला मनुष्य उन सभी दु:खोंका भागी होता है। समक्ष दर्शन
tasmāt satyaṃ bruvan sākṣī dharmārthābhyāṃ na hīyate |
ਇਸ ਲਈ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਕਦੇ ਹੀਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤੱਖ ਦੇਖਣ, ਸੁਣਣ ਅਤੇ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ‘ਸਾਕਸ਼ੀ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਕਦੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
कश्यप उवाच
Educational Q&A
A witness must speak truthfully: truthful testimony safeguards one’s dharma and artha, while false testimony makes one complicit in the resulting suffering and injustice.
Kaśyapa is instructing on the moral duty of a ‘sākṣī’ (witness), defining a witness as one who has directly seen, heard, and retained the facts, and emphasizing that such a person must speak the truth.