Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Sabhā Parva, Adhyāya 68 — Pāṇḍavānāṃ Vanavāsa-prasthānaḥ; Duḥśāsana-nindā; Pāṇḍava-pratijñāḥ

धृतराष्ट्रकुमार! तुम कृष्णाको नहीं जीती हुई कैसे मानते हो? जब कि पाण्डवोंके बड़े भाई युधिष्ठिरने द्यूतसभाके बीच अपना सर्वस्व दाँवपर लगा दिया है ।। अभ्यन्तरा च सर्वस्वे द्रौपदी भरतर्षभ । एवं धर्मजितां कृष्णां मन्यसे न जितां कथम्‌,भरतश्रेष्ठ! द्रौपदी भी तो सर्वस्वके भीतर ही है। इस प्रकार जब कृष्णाको धर्मपूर्वक जीत लिया गया है, तब तुम उसे नहीं जीती हुई क्यों समझते हो?

Dhṛtarāṣṭrakumāra! tvaṃ kṛṣṇāṃ na jitām iva kathaṃ manyase? yato hi pāṇḍavānāṃ jyeṣṭho yudhiṣṭhiro dyūtasabhāyāṃ madhye svam sarvasvaṃ dānaṃ kṛtvā nyadhāt. Abhyantarā ca sarvasve draupadī, bharatarṣabha. Evaṃ dharmajitāṃ kṛṣṇāṃ manyase na jitāṃ katham?

ਕਰਨ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ-ਪੁੱਤਰ! ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਨੂੰ ਨਾ ਜਿੱਤੀ ਹੋਈ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ? ਜੂਏ ਦੀ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਅਗ੍ਰਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰਬਸਵ ਦਾਅ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਵੀ ਤਾਂ ਉਸੇ ‘ਸਰਬਸਵ’ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਜਿੱਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਜਿੱਤੀ ਹੋਈ ਕਿਉਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ?

अभ्यन्तराincluded/within
अभ्यन्तरा:
Karta
TypeAdjective
Rootअभ्यन्तर
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वस्वेin the whole property/entirety
सर्वस्वे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वस्व
FormNeuter, Locative, Singular
द्रौपदीDraupadi
द्रौपदी:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Nominative, Singular
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
एवम्thus/in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
धर्मजिताम्won according to dharma (lawfully won)
धर्मजिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधर्मजित
FormFeminine, Accusative, Singular
कृष्णाम्Krishna (Draupadi)
कृष्णाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्णा
FormFeminine, Accusative, Singular
मन्यसेyou think/consider
मन्यसे:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
FormPresent, Second, Singular, Atmanepada, Indicative
not
:
TypeIndeclinable
Root
जिताम्won/conquered
जिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजित
FormFeminine, Accusative, Singular
कथम्how/why
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular

कर्ण उवाच

कर्ण (Karna)
धृतराष्ट्रकुमार (a Kaurava prince, son of Dhritarashtra)
कृष्णा / द्रौपदी (Draupadi)
युधिष्ठिर (Yudhishthira)
पाण्डव (the Pandavas)
द्यूतसभा (the gambling hall/assembly)