Shloka 40

पुनर्द्यूत-समाह्वानम्

Renewed Summons to the Dice-Game and Exile Wager

Devanagari script

धिगस्तु नष्ट: खलु भारतानां धर्मस्तथा क्षत्रविदां च वृत्तम्‌ | यत्र हातीतां कुरुधर्मवेलां प्रेक्षन्ति सर्वे कुरव: सभायाम्‌,अहो! धिककार है! भरतवंशके नरेशोंका धर्म निश्चय ही नष्ट हो गया तथा क्षत्रियधर्मके जाननेवाले इन महापुरुषोंका सदाचार भी लुप्त हो गया; क्योंकि यहाँ कौरवोंकी धर्ममर्यादाका उल्लंघन हो रहा है, तो भी सभामें बैठे हुए सभी कुरुवंशी चुपचाप देख रहे हैं

Translation

ਧਿਕਕਾਰ ਹੈ! ਭਰਤਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਰੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਛਤਰੀ-ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਪੁਰਖਾਂ ਦਾ ਸਦਾਚਾਰ ਵੀ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਧਰਮ-ਮਰਯਾਦਾ ਟੁੱਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।

Word by Word

धिक्fie! shame!

अस्तुlet it be

नष्टःdestroyed, lost

खलुindeed, surely

भारतानाम्of the Bharatas

धर्मःdharma, righteousness

तथाalso, likewise

क्षत्रविदाम्of those who know kshatra-duty (warrior code)

चand

वृत्तम्conduct, good practice

यत्रwhere

हातीताम्they abandoned/renounced

कुरुधर्मवेलाम्the boundary/limit of Kuru-dharma (dharma-code of the Kurus)

प्रेक्षन्तिthey look on, they witness

सर्वेall

कुरवःthe Kurus

सभायाम्in the assembly hall

अहोalas! oh!

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Meter (Chandas)

Sandhi Notes