Shloka 8
द्यूत-क्रीडामें युधिष्ठिरकी पराजय दुःशासनका द्रौपदीके केश पकड़कर खींचना अजो हि शस्त्रमगिलत् किलैक: शस्त्रे विपन्ने शिरसास्य भूमौ | निकृन्तनं स्वस्य कण्ठस्य घोरं तद्वद् वैरं मा कृथा: पाण्डुपुत्रै:,कहते हैं, एक बकरा कोई शस्त्र निगलने लगा; किंतु जब वह निगला न जा सका, तब उसने पृथ्वीपर अपना सिर पटक-पटककर उस शस्त्रको निगल जानेका प्रयत्न किया। जिसका परिणाम यह हुआ कि वह भयानक शस्त्र उस बकरेका ही गला काटनेवाला हो गया। इसी प्रकार तुम पाण्डवोंसे वैर न ठानो
ajo hi śastram agilat kilaikaḥ | śastre vipanne śirasāsya bhūmau | nikṛntanaṃ svasya kaṇṭhasya ghoraṃ | tadvat vairaṃ mā kṛthāḥ pāṇḍuputraiḥ ||
ਦਿਉਤ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਕੇਸ ਫੜ ਕੇ ਘਸੀਟਣ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਬੱਕਰਾ ਇੱਕ ਤਿੱਖਾ ਹਥਿਆਰ ਨਿਗਲਣ ਲੱਗਾ; ਨਿਗਲ ਨਾ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅੰਦਰ ਧੱਕਣ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਮਾਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹੀ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰ ਉਸਦਾ ਹੀ ਗਲਾ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡੂ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਾ ਬੰਨ੍ਹੋ।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Enmity pursued out of pride and stubbornness becomes self-destructive. Like the goat that harms itself trying to force down a weapon, one who insists on hostility toward the Pāṇḍavas invites ruin upon oneself and one’s house.
In the aftermath of the dice-game humiliation in the Kuru assembly, Vidura speaks as a moral counselor, warning the Kaurava side not to escalate wrongdoing into lasting hatred against the sons of Pāṇḍu, using a vivid parable to show how such actions rebound fatally.