Shloka 3
अध्याय ६६: पुनर्द्यूत-प्रस्तावः
Proposal for a Renewed Dice Game
विदुर बोले--ओ मूर्ख! तेरे-जैसे नीचके मुखसे ही ऐसा दुर्वचन निकल सकता है। अरे! तू कालपाशसे बँँधा हुआ है, इसीलिये कुछ समझ नहीं पाता। तू ऐसे ऊँचे स्थानमें लटक रहा है जहाँसे गिरकर प्राण जानेमें अधिक विलम्ब नहीं; किंतु तुझे इस बातका पता नहीं है। तू एक साधारण मृग होकर व्याप्रोंको अत्यन्त क़ुद्ध कर रहा है ।। आशीविषास्ते शिरसि पूर्णकोपा महाविषा: | मा कोपिष्ठा: सुमन्दात्मन् मा गमस्त्वं यमक्षयम्,मन्दात्मन्! तेरे सिरपर कोपमें भरे हुए महान् विषधर सर्प चढ़ आये हैं। तू उनका क्रोध न बढ़ा, यमलोकमें जानेको उद्यत न हो
vidura uvāca—aho mūḍha, tvādṛśasya nīcasya mukhād evaṃ durvacanaṃ niṣkrāmati. kālapāśabaddho ’si, tasmāt kiṃcid api na budhyase. tvam uccasthāne lambamānaḥ, yasmāt patitvā prāṇanāśe na ciram; etad api na jānāsi. tvam alpo mṛga iva vyāghrān atīva krodhayasi. āśīviṣās te śirasi pūrṇakopā mahāviṣāḥ; mā kopiṣṭhāḥ, sumandātman, mā gamas tvaṃ yamakṣayam.
ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਮੂਰਖ! ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨੀਚ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਹੀ ਐਸਾ ਕੁਬਚਨ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਕਾਲ ਦੇ ਫਾਹੇ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਤੂੰ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਡਿੱਗਿਆ ਤਾਂ ਜਾਨ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਹੀਂ—ਫਿਰ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਤੱਛ ਮਿਰਗ ਵਾਂਗ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੜਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮਹਾਵਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਆਸ਼ੀਵਿਸ਼ ਸੱਪ ਪੂਰੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹ ਆਏ ਹਨ; ਹੇ ਮੰਦਬੁੱਧੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਹੋਰ ਨਾ ਵਧਾ—ਯਮਲੋਕ ਵੱਲ ਨਾ ਦੌੜ।
विदुर उवाच