Shloka 43
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Restraint and the Pāṇḍavas’ Authorized Return (धृतराष्ट्र-उपदेशः)
(बाह्लीक: सोमदत्तश्न प्रातीपेय: ससंजय: । द्रौणिभूरिश्रवाश्वैव युयुत्सुर्धतराष्ट्रज: ।। हस्तौ पिंषन्नधोवक्त्रा नि:श्वसनन््त इवोरगा: ।।) बाह्लीक, प्रतीपके पौत्र सोमदत्त, भीष्म, संजय, अअश्वत्थामा, भूरिश्रवा तथा धृतराष्ट्रपुत्र युयुत्सु--ये सब मुँह नीचे किये सर्पोंके समान लंबी साँसें खींचते हुए अपने दोनों हाथ मलने लगे। धृतराष्ट्रस्तु तं हृष्ट: पर्यपृच्छत् पुन: पुनः । कि जित॑ कि जितमिति ह्याकारं नाभ्यरक्षत,धृतराष्ट्र मन-ही-मन प्रसन्न हो उनसे बार-बार पूछ रहे थे, “क्या हमारे पक्षकी जीत हो रही है?' वे अपनी प्रसन्नताकी आकृतिको न छिपा सके
vaiśampāyana uvāca |
bāhlīkaḥ somadattaś ca prātīpeyaḥ sa sañjayaḥ |
drauṇir bhūriśravāś caiva yuyutsuś dhṛtarāṣṭrajaḥ ||
hastau piṁṣann adhovaktrā niḥśvasanta iva oragāḥ ||
dhṛtarāṣṭras tu taṁ hṛṣṭaḥ paryapṛcchat punaḥ punaḥ |
kiṁ jitaṁ kiṁ jitam iti hy ākāraṁ nābhyarakṣata ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਬਾਹਲੀਕ, ਪ੍ਰਤੀਪ ਦਾ ਪੌਤ੍ਰ ਸੋਮਦੱਤ, ਸੰਜਯ, ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ, ਭੂਰੀਸ਼੍ਰਵਸ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ-ਪੁੱਤਰ ਯੁਯੁਤਸੁ—ਇਹ ਸਭ ਮੂੰਹ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਮਲਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ—“ਕੀ ਜਿੱਤਿਆ? ਕੀ ਜਿੱਤਿਆ?”—ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੁਕਾ ਨਾ ਸਕਿਆ।
वैशम्पायन उवाच