Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

अक्षदेवन-प्रवर्तनम् | Commencement of the Dice Game

दक्षिणार्थ समानीता राजभि: कांस्यदोहना: । आरण्या बहुसाहस्रा अपश्यंस्तत्र तत्र गा:

dakṣiṇārthaṃ samānītā rājabhiḥ kāṃsyadohanāḥ | āraṇyā bahusāhasrā apaśyaṃs tatra tatra gāḥ ||

ਦੁਰਯੋਧਨ ਬੋਲਿਆ—“ਪਿਤਾਜੀ! ਦੱਖਿਣਾ ਲਈ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕਾਂਸੇ ਦੇ ਦੁੱਧ-ਪਾਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਲਿਆਈਆਂ ਹਨ; ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਚਰਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।”

दक्षिणार्थम्for the sacrificial fee (dakṣiṇā)
दक्षिणार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootदक्षिणार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
समानीताःbrought/collected
समानीताः:
Karta
TypeVerb
Rootसम् + आ + नी (नी)
FormFeminine, Nominative, Plural
राजभिःby kings
राजभिः:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
कांस्यदोहनाḥhaving bronze (milking-)vessels; milked into bronze pails
कांस्यदोहनाḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootकांस्य-दोहन
FormFeminine, Nominative, Plural
आरण्याःwild/forest(-dwelling)
आरण्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootआरण्य
FormFeminine, Nominative, Plural
बहुसाहस्राःmany thousands (in number)
बहुसाहस्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु-साहस्र
FormFeminine, Nominative, Plural
अपश्यन्they saw
अपश्यन्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तत्रhere and there
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
गाःcows
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Accusative, Plural

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
K
kings (rājānaḥ)
C
cows/cattle (gāvaḥ)
B
bronze vessels (kāṃsya)