Shloka 14
Samrāt-Lakṣaṇa and the Counsel to Check Jarāsandha (सम्राट्-लक्षणं जरासन्ध-प्रतिबाधा-परामर्शः)
मुरं च नरकं चैव शास्ति यो यवनाधिप: । अपर्यन्तबलो राजा प्रतीच्यां वरुणो यथा
muraṁ ca narakaṁ caiva śāsti yo yavanādhipaḥ | aparyantabalo rājā pratīcyāṁ varuṇo yathā, snehabaddhaś ca manasā pitṛvad bhaktimāṁs tvayi |
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਜੋ ਯਵਨਾਧਿਪਤੀ ‘ਮੁਰ’ ਅਤੇ ‘ਨਰਕ’ ਨਾਮਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਅਪਰਿਮਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਧਿਪਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਰਾਜਾ (ਭਗਦੱਤ), ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਨਤਮਸਤਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਨੇਹ-ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦਾ ਵਾਤਸਲ੍ਯ ਅਟੁੱਟ ਹੈ।
श्रीकृष्ण उवाच
Educational Q&A
Power can compel outward submission, but inner loyalty may still follow personal bonds and past relationships. Kṛṣṇa highlights the difference between public compliance (to Jarāsandha) and private affection and devotion (toward the addressee), urging discernment in judging allies and enemies.
In the Rajasuya-preparation context of the Sabha Parva, Kṛṣṇa describes a western Yavana ruler who governs the regions called Mura and Naraka. Though he outwardly submits to Jarāsandha, Kṛṣṇa notes that inwardly he remains affectionately inclined—like a father—toward the person being addressed, implying potential support despite political pressure.