Shloka 78
इस प्रकार कर्णको पाकर जहाँ-तहाँ पाण्डव-योद्धाओंका संहार हुआ और महाबली भीमसेनको पाकर रणभूमिमें आपके योद्धाओंका भी महान् विनाश हुआ ।। इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि संकुलयुद्धेडष्टसप्ततितमो5ध्याय:
sañjaya uvāca |
isa prakāra karṇa-ko pākar jahā̃-tahā̃ pāṇḍava-yoddhāõ-kā saṁhāra huā aura mahābalī bhīmasena-ko pākar raṇabhūmi-mẽ āpake yoddhāõ-kā bhī mahān vināśa huā ||
iti śrīmahābhārate karṇaparvaṇi saṅkulayuddhe aṣṭasaptatitamo 'dhyāyaḥ ||
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਿਆਂ ਜਿੱਥੇ-ਤਿੱਥੇ ਪਾਂਡਵ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਿਆਂ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ। ਇਤੀ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਭਾਰਤੇ ਕਰਣਪਰਵਣਿ ਸੰਕੁਲਯੁੱਧਵਰਨਨੇ ਅਸ਼ਟਸਪਤਤਿਤਮੋऽਧਿਆਇਃ ਸਮਾਪਤਃ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the impartial, reciprocal devastation of war: great heroes bring great losses to the opposing side, and no party remains untouched. Ethically, it highlights how martial prowess, when deployed in a fratricidal conflict, amplifies collective ruin rather than restoring order.
Sanjaya summarizes the battlefield outcome: wherever Karna engaged, Pandava fighters were heavily slain; and wherever Bhima was encountered, Kaurava troops likewise suffered massive destruction. It functions as a closing recap to the chapter’s depiction of a chaotic melee (saṅkulayuddha).