Shloka 134
अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च
Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter
द्रौणिं हापश्यत् संग्रामे फाल्गुनं च मुहुर्मुहु: । राजन! वे रोषसे लंबी साँस खींचते और अपने नेत्रोंद्वारा दग्ध-सा करते हुए युद्धस्थलमें अश्वत्थामा और अर्जुनकी ओर बारंबार देखने लगे ।।
drauṇiṁ hāpaśyat saṅgrāme phālgunaṁ ca muhurmuhuḥ | rājann eva roṣase lambī śvāsaṁ khīñcateva ca netrābhyāṁ dagdha-sa iva kurvan aśvatthāmānam arjunaṁ ca punaḥ punaḥ dadarśa || 133 || tataḥ kruddho 'bravīt kṛṣṇaḥ pārtha sapraṇayaṁ tadā | "pārtha yuddha-sthale tava idam upekṣā-yuktam adbhutaṁ ceṣṭitaṁ paśyāmi | bhārata adya droṇa-putro 'śvatthāmā tvām sarvathā vardhamāna iva" || 134 ||
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਣਿ (ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ) ਅਤੇ ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲ ਮੁੜ ਮੁੜ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ; ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਾਹ ਖਿੱਚਦਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਸਾੜ ਦੇਵੇ, ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਤਦੋਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—“ਪਾਰਥ! ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਇਹ ਉਪੇਖਾ-ਭਰਿਆ ਅਦਭੁਤ ਵਰਤਾਵ ਮੈਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਭਾਰਤ! ਅੱਜ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।”
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in righteous war, a warrior must not lapse into complacency or neglect; Kṛṣṇa’s affectionate yet stern rebuke frames vigilance and disciplined effort as part of dharma, especially when an opponent is gaining advantage.
Sañjaya reports a tense moment: someone (in the battle context) repeatedly watches Aśvatthāmā and Arjuna with anger. Kṛṣṇa then addresses Arjuna directly, noting Arjuna’s surprising indifference and warning that Aśvatthāmā is surpassing him that day.