Shloka 1133
अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च
Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter
Devanagari script
काजञ्चनस्तम्भसदृशं भिन्न हेमगिरिं यथा । उस समय सब लोगोंने देखा कि सुदक्षिणका छोटा भाई काम्बोजदेशीय वीर जो देखनेमें अत्यन्त प्रिय
Translation
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ—ਕਾਂਬੋਜ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਉਹ ਵੀਰ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨੋਹਰ ਸੀ, ਕਮਲ-ਦਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਤੰਭ ਵਾਂਗ ਉੱਚੇ ਕੱਦ ਵਾਲਾ—ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਐਸਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਵਰਨਮਈ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਕੇ ਚਿਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
Word by Word
काञ्चन-स्तम्भ-सदृशम्like a golden pillar
काञ्चन-स्तम्भ-सदृशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकाञ्चन + स्तम्भ + सदृश
FormNeuter, Accusative, Singular
भिन्नम्split, shattered
भिन्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभिद् (क्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
हेम-गिरिम्a golden mountain
हेम-गिरिम्:
Karma
TypeNoun
Rootहेम + गिरि
FormMasculine, Accusative, Singular
यथाas, like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes