Shloka 773
कृष्णोपदेशः, अर्जुनस्य क्षमा-याचनम्, कर्णवध-अनुज्ञा
Krishna’s Counsel, Arjuna’s Apology, and Authorization for Karṇa’s Slaying
कर्मत: शीलतो वापि स तच्छावयते युधि । रणभूमिमें जिसकी जो कुछ पिता-माता, कर्म अथवा शील-स्वभावके कारण विशेषता थी, वह युद्धस्थलमें उसको सुनाता था
karmataḥ śīlato vāpi sa tac chāvayate yudhi |
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ— ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਸੀ— ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ੀਲ-ਸੁਭਾਉ ਕਰਕੇ। ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ, ਕਰਮ ਦਾ ਗੁਣ ਜਾਂ ਸੁਭਾਉ ਦਾ ਗੁਣ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਉਸੇ ਥਾਂ ਉਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
संजय उवाच
Educational Q&A
A warrior’s standing is articulated through both karma (deeds) and śīla (character). Even amid violence, ethical evaluation persists: conduct and earned merit matter, while lineage is invoked as a social and moral frame for judging excellence.
Sañjaya describes how, during the fighting, a figure would publicly announce a warrior’s distinguishing qualities—attributed to parental lineage, personal deeds, or character—so that these merits were heard and recognized on the battlefield.