Shloka 51
कर्णनिधनश्रवणम् — Hearing of Karṇa’s Fall and Dhṛtarāṣṭra’s Lament
ते हता: समरे राजन् पार्थनाक्लिष्टकर्मणा । राजन! पालननिपुण पुरुषोंने जिनका दीर्घकालसे पालन-पोषण किया था, जो युद्धमें सदा सावधान रहनेवाले शूरवीर थे, वे सभी अनायास ही महान् कर्म करनेवाले अर्जुनके हाथसे ध्वज, आयुध, कवच, वस्त्र और आभूषणोंसहित समरांगणमें मारे गये || ५० है ।।
te hatāḥ samare rājan pārthānākliṣṭa-karmaṇā |
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਅਕਲਿਸ਼ਟ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਾਲਿਆ-ਪੋਸਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਰੱਖਿਆ-ਕੌਸ਼ਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨ ਸੂਰਮੇ ਸਨ, ਉਹ ਧੁੱਜੇ, ਹਥਿਆਰ, ਕਵਚ, ਬਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਸਮੇਤ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the harsh ethical reality of war: even those long protected and supported by a king can be swiftly destroyed when confronted by superior dharmic force and unwavering prowess. Royal patronage and past service do not guarantee safety; actions and circumstances in battle bring inevitable consequences.
Sanjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that many of the king’s well-maintained, vigilant warriors have been slain in the battle by Arjuna (Pārtha), described as tireless in action.