Shloka 43
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
तदड्जात् पुरुषेन्द्रस्य भ्रष्ट वर्म व्यरोचत । रत्नैरलंकृतं चित्रैव्यभ्रं नेशि यथा नभ:
tad aṅgajāt puruṣendrasya bhraṣṭa-varma vyarocata | ratnair alaṅkṛtaṃ citrair vyabhraṃ neśi yathā nabhaḥ ||
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਅੰਗ ਤੋਂ ਝੜਿਆ ਉਹ ਕਵਚ, ਨਾਨਾ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਐਸਾ ਚਮਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਭਰ, ਨਿਰਮਲ ਆਕਾਸ਼ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਿੱਚ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a striking simile to suggest the impermanence of external protections and splendor: even jewel-adorned armor can fall away in the press of destiny and battle, pointing to the limits of worldly security amid the ethical gravity of war.
Sañjaya describes a battlefield moment where a great warrior’s armor has slipped or fallen from his body, yet it still gleams brilliantly with jeweled decoration, compared to the radiance of a cloudless sky.