अस्त्रयुद्धे द्रौणिपार्थसंघर्षः — Karṇa’s Bhārgavāstra and the Search for Yudhiṣṭhira
Chapter 45
युधिष्ठिर बोले--अर्जुन! तब तुम्हीं राधापुत्र कर्णके साथ भिड़ जाओ! भीमसेन दुर्योधनसे, नकुल वृषसेनसे, सहदेव शकुनिसे, शतानीक दुःशासनसे, सात्यकि कृतवर्मासे और धृष्टद्युम्न अश्वत्थामासे युद्ध करे तथा स्वयं मैं कृपाचार्यके साथ युद्ध करूँगा ।। द्रौपदेया धार्तराष्ट्रानू शिष्टानू सह शिखण्डिना । ते ते च तांस्तानहितानस्माकं घ्नन्तु मामका:,द्रौपदीके पुत्र शिखण्डीके साथ रहकर धुृतराष्ट्रके शेष बचे हुए पुत्रोंपर धावा करें। इसी प्रकार हमारे विभिन्न सैनिक हमलोगोंके उन-उन शत्रुओंका विनाश करें
sañjaya uvāca— yudhiṣṭhira uvāca— arjuna! tvaṃ rādheyaṃ karṇaṃ samabhyāpatya yudhyasva. bhīmaseno duryodhanena, nakulo vṛṣasenena, sahadevaḥ śakunina, śatānīko duḥśāsanena, sātyakiḥ kṛtavarmaṇā, dhṛṣṭadyumno ’śvatthāmnā ca yudhyatām; ahaṃ tu kṛpācāryeṇa saha yotsye. draupadeyāḥ śikhaṇḍinā saha dhṛtarāṣṭrāṇām avaśiṣṭān putrān abhyāpatantu; tathāsmākaṃ yodhāḥ sva-sva-śatrūn ghnantu.
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਅਰਜੁਨ! ਤੂੰ ਹੀ ਰਾਧੇਯ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕਰ। ਭੀਮਸੇਨ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਲ, ਨਕੁਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨਾਲ, ਸਹਦੇਵ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨਾਲ, ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ, ਸਾਤ੍ਯਕੀ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਮਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ। ਮੈਂ ਆਪ ਕ੍ਰਿਪਾਚਾਰ੍ਯ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗਾ। ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਾਕੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲਣ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਯੋਧੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋ-ਜੋ ਵੈਰੀ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਹੀ ਮਾਰ ਗਿਰਾਉਣ।”
संजय उवाच
The passage highlights kṣatriya-dharma expressed as disciplined leadership: Yudhiṣṭhira assigns clear pairings to prevent chaos, distribute responsibility, and protect the army’s moral and tactical order. Even amid violence, the emphasis is on duty-bound action, coordination, and accountability rather than impulsive vengeance.
On the battlefield in Karṇa Parva, Yudhiṣṭhira issues a tactical directive: Arjuna is told to engage Karṇa; other प्रमुख warriors are matched with key Kaurava champions; Yudhiṣṭhira himself takes Kṛpa; and the Draupadeyas with Śikhaṇḍin are ordered to attack the remaining sons of Dhṛtarāṣṭra.