Shloka 173
कर्णपर्व — अध्याय ४०
Karṇa’s Pressure on the Pāñcālas; Duryodhana Disabled; Arjuna’s Counter-Advance
Devanagari script
तद्धच: सत्यमित्येव मौख्याद् दर्पाच्च मन्यते | उन सारे अल्पबुद्धि बालकोंद्वारा ठगा गया वह पक्षी मूर्खता और अभिमानसे उनकी बातको सत्य मानने लगा
Transliteration
tad vacaḥ satyam ity eva maukhyād darpāc ca manyate |
Translation
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਮੂਰਖਤਾ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪੰਛੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚ ਮੰਨਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਅਲਪ-ਬੁੱਧੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਪੰਛੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤੱਥ ਸਮਝ ਬੈਠਾ।
Word by Word
तत्that (thing/statement)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, nominative, singular
वचःspeech, statement, word
वचः:
Karta
TypeNoun
Rootवचस्
Formneuter, nominative, singular
सत्यम्true, truth
सत्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्य
Formneuter, accusative, singular
इतिthus, as (quotation marker)
इति:
Karma
TypeIndeclinable
Rootइति
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मौख्यात्from foolishness, due to stupidity
मौख्यात्:
Karana
TypeNoun
Rootमौख्य
Formneuter, ablative, singular
दर्पात्from pride, due to arrogance
दर्पात्:
Karana
TypeNoun
Rootदर्प
Formmasculine, ablative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मन्यतेthinks, considers
मन्यते:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
Formpresent, 3rd, singular, ātmanepada
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
स
संजय (Sañjaya)प
पक्षी (a bird)ब
बालक (boys/children)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes