Shloka 6
कर्णपर्व — चतुर्दशोऽध्यायः
Arjuna’s Suppression of the Saṃśaptakas; Kṛṣṇa’s Strategic Admonition; Battlefield Inventory
राजन! अश्वत्थामाने अपने बाणोंसे भीमसेनके बाणोंका निवारण करके युद्धस्थलमें उन पाण्डुपुत्रके ललाटमें मुसकराते हुए-से एक नाराचका प्रहार किया ।।
rājan! aśvatthāmāne svabāṇair bhīmasenasya bāṇān nivārya raṇāṅgaṇe tasya pāṇḍuputrasya lalāṭe smayamāna iva nārācena prāharat || lalāṭasthaṃ tato bāṇaṃ dhārayāmāsa pāṇḍavaḥ | yathā khaḍgaṃ vane dṛptaḥ khaḍgo dhārayate nṛpa ||
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ! ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਬਾਣ ਰੋਕ ਕੇ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੁਪੁੱਤਰ ਦੇ ਲਲਾਟ ਉੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਸਕਰਾਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਨਾਰਾਚ ਮਾਰਿਆ; ਉਹ ਬਾਣ ਮੱਥੇ ਵਿੱਚ ਧੱਸ ਗਿਆ। ਤਦ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਉਸ ਲਲਾਟ-ਸਥ ਬਾਣ ਨੂੰ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੱਲਿਆ—ਜਿਵੇਂ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਰਵਿਤ ਗੈਂਡਾ ਆਪਣਾ ਸਿੰਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the warrior-ethic of steadfastness: even under severe injury, a fighter is expected to maintain composure and continue duty. It also reflects how pride and psychological pressure (the ‘as if smiling’ strike) operate alongside physical force in dharma-yuddha narratives.
Aśvatthāmā counters Bhīma’s incoming arrows and then lands a powerful nārāca that sticks in Bhīma’s forehead. Bhīma does not collapse; he bears the embedded arrow, compared to a proud rhinoceros carrying its horn.