Shloka 8
Yudhiṣṭhira–Droṇa Saṃgrāma
Engagement and Countermeasures
यत् तु कार्य भवेत् कार्य कर्मणा तत् समाचर । हीनचेष्टस्य यः: शोक: स हि शत्रुर्धनंजय,'जो कार्य करना हो, उसे प्रयत्नपूर्वक करो। धनंजय! उद्योगहीन मनुष्यका जो शोक है, वह उसके लिये शत्रुके समान है
yat tu kāryaṁ bhavet kāryaṁ karmaṇā tat samācara | hīnaceṣṭasya yaḥ śokaḥ sa hi śatrur dhanañjaya ||
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ— ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰ। ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸ਼ੋਕ ਉਸ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ਤਰੂ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
संजय उवाच
Educational Q&A
One should carry out one’s necessary duty through decisive action; lack of effort breeds sorrow, and that sorrow functions like an enemy by weakening courage, clarity, and effectiveness.
In the Drona Parva war-reporting frame, Sañjaya addresses Dhanañjaya (Arjuna) with a maxim urging purposeful action and warning that despondency born of inactivity becomes a hostile force during critical moments of battle and duty.