Shloka 17
Droṇa-parva Adhyāya 2: Karṇa’s lament, vow, and battle preparation after Bhīṣma’s fall
यमौ रणे यत्र यमोपमौ बले ससात्यकिर्यत्र च देवकीसुत: । न तद्धलं कापुरुषो 5 भ्युपेयिवान् निवर्तते मृत्युमुखान्न चासुभृत्,“जहाँ रणभूमिमें यमराजके समान नकुल और सहदेव विद्यमान हैं, जहाँ सात्यकि तथा देवकीनन्दन भगवान् श्रीकृष्ण हैं, उस सेनामें कोई कायर मनुष्य प्रवेश कर जाय तो वह मौतके मुखसे जीवित नहीं निकल सकता
yamau raṇe yatra yamopamau bale sasātyakir yatra ca devakīsutaḥ | na tad dhalaṁ kāpuruṣo 'bhyupeyivān nivartate mṛtyumukhān na cāsubhṛt ||
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਜਿੱਥੇ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਯਮ ਵਰਗੇ ਬਲਵਾਨ ਜੁੜਵਾ ਭਰਾ ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ ਖੜੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਤ੍ਯਕੀ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ-ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੀ ਹਨ—ਉਸ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਾਇਰ ਘੁੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਜਿਉਂਦਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦਾ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the kṣatriya ethic of courage: entering a righteous battle while lacking resolve is self-destructive. It also highlights how the presence of formidable warriors—and especially Kṛṣṇa—renders the opposing force terrifying to the faint-hearted.
Sañjaya is describing the battlefield situation to Dhṛtarāṣṭra, emphasizing the strength and fearsome composition of the side where Nakula, Sahadeva, Sātyaki, and Kṛṣṇa are present, and asserting that a coward who confronts such a force will not survive.