Shloka 183
Devanagari script
सैन्येन रजसा मूढं सर्वमन्धमिवा भवत् । उस अवस्थामें न आकाशका, न पृथ्वीका और न दिशाओंका ही पता लगता था। सेनाद्वारा उड़ायी हुई धूलसे आच्छादित होकर वहाँ सब कुछ अन्धकारमय हो गया था
Transliteration
sainyena rajasā mūḍhaṃ sarvam andham ivābhavat |
Translation
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਸੈਨਾ ਵੱਲੋਂ ਉਡਾਈ ਧੂੜ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਧਰਤੀ ਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ; ਸੈਨਾ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ ਉੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਨੇਰਮਈ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
Word by Word
सैन्येनby/through the army
सैन्येन:
Karana
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
रजसाby dust
रजसा:
Karana
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
मूढम्bewildered/obscured
मूढम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमूढ
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
अन्धम्blind/dark
अन्धम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्ध
FormNeuter, Nominative, Singular
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अभवत्became/was
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
army (sainya)D
dust (rajas)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes