Shloka 316
प्राणयोर्दीव्यतो राजन् कर्णराक्षसयोर्मुथे । राजन! युद्धके जूएमें प्राणोंकी बाजी लगाकर खेलते हुए कर्ण और राक्षसका वह रात्रियुद्ध दीर्थकालतक समानरूपमें ही चलता रहा
prāṇayor dīvyato rājan karṇarākṣasayor muthe | rājan yuddhake jūe meṃ prāṇoṃ kī bājī lagākar khelate hue karṇa aura rākṣasa kā vaha rātriyuddha dīrghakāla taka samānarūpa meṃ hī calatā rahā |
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੰਗ ਦੇ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਲਾ ਕੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਕਰ্ণ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦਾ ਉਹ ਰਾਤ ਦਾ ਯੁੱਧ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ; ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਬੜਤਰੀ ਨਾ ਮਿਲੀ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames war as a perilous ‘dice-game’ where life itself is the stake, highlighting the ethical gravity of battle: valor and duty may compel combat, yet the metaphor underscores how warfare turns human life into a wager, exposing the tragic cost and moral risk inherent in violence.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Karṇa and a Rākṣasa opponent are locked in a prolonged night-fight. The contest remains evenly balanced for a long time, with both combatants fighting as if staking their very lives.