Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

द्रोणनिन्दाश्रवणं तथा सात्यकि–पार्षतविवादः

Hearing the reproach of Droṇa and the Sātyaki–Pārṣata dispute

तब सहदेवने अत्यन्त कुपित होकर एक सुवर्णजटित अत्यन्त भयंकर विशाल गदा सूर्यपुत्र कर्णके रथपर दे मारी ।। तामापतन्ती सहसा सहदेवप्रचोदिताम्‌ । व्यष्टम्भयच्छरै: कर्णो भूमौ चैनामपातयत्‌,सहदेवके द्वारा चलायी हुई उस गदाको सहसा अपने ऊपर आती देख कर्णने बहुत-से बाणोंद्वारा उसे स्तम्भित कर दिया और पृथ्वीपर गिरा दिया

sañjaya uvāca |

atha sahadevo 'tyantaṃ kupitaḥ suvarṇajaṭitaṃ bhīmaṃ vipulaṃ gadāṃ sūryaputraṃ karṇasya rathopari prāhiṇot ||

tām āpatantīṃ sahasā sahadeva-pracoditām |

vyāṣṭambhayac charaiḥ karṇo bhūmau cainām apātayat ||

ਤਦ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੜੀ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਦਾ ਸੂਰਜਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਮਾਰੀ। ਸਹਦੇਵ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਉਹ ਗਦਾ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀ ਵੇਖ ਕਰਣ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਵੇਗ ਰੋਕ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ।

ताम्that (mace), her/it
ताम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आपतन्तीम्falling/coming down (towards)
आपतन्तीम्:
TypeAdjective
Rootआपत् (धातु) → आपतन्ती (शतृ-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सहसाsuddenly
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
सहदेवSahadeva
सहदेव:
TypeNoun
Rootसहदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (समास/निर्देश-आधार), एकवचन (समासे अव्यक्त-विभक्ति)
प्रचोदिताम्impelled/driven (by)
प्रचोदिताम्:
TypeAdjective
Rootप्र-चुद् (धातु) → प्रचोदित (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
व्यष्टम्भयत्stopped/checked
व्यष्टम्भयत्:
TypeVerb
Rootवि-स्तम्भ् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतन-भूत), प्रथम, एकवचन
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
एनाम्this (mace), her/it
एनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अपातयत्made (it) fall, felled
अपातयत्:
TypeVerb
Rootअव-पत् (धातु) / पत् (धातु) with उपसर्ग अव
Formलङ् (अनद्यतन-भूत), प्रथम, एकवचन

संजय उवाच

S
Sanjaya
S
Sahadeva
K
Karna
S
Surya (as Karna’s epithet: Suryaputra)
M
mace (gadā)
C
chariot (ratha)
A
arrows (śara)
E
earth/ground (bhūmi)