Shloka 108

वासवी-शक्तेः प्रयोगः, घटोत्कच-वधोत्तर-शोकः, व्यासोपदेशश्च

The Vāsavī Spear’s Use, Post-Ghaṭotkaca Grief, and Vyāsa’s Counsel

Devanagari script

ततः स तोयदो भूत्वा नील: सेन्द्रायुधो दिवि । अश्मवृष्टिभिरत्युग्रो दौणिमाच्छादयद्‌ रणे,तत्पश्चात्‌ वह आकाशमें इन्द्रधनुषसहित अत्यन्त भयंकर नील मेघ बनकर पत्थरोंकी वर्षसे रणभूमिमें अश्वत्थामाको आच्छादित करने लगा

Transliteration

tataḥ sa toyado bhūtvā nīlaḥ sendrāyudho divi | aśmavṛṣṭibhir atyugro dauṇim ācchādayad raṇe ||

Translation

ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਫਿਰ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਭਿਆਨਕ ਨੀਲਾ ਬੱਦਲ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਬਰਖਾ ਨਾਲ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Word by Word

ततःthen, thereafter

सःhe

तोयदःcloud (giver of water)

भूत्वाhaving become

नीलःdark-blue, dark

सेन्द्रायुधःhaving Indra's bow (rainbow)

दिविin the sky

अश्मवृष्टिभिःwith showers of stones

अत्युग्रःexceedingly fierce

द्रौणिम्Drauni (Ashvatthaman, son of Drona)

आच्छादयत्covered, enveloped

रणेin battle

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Aśvatthāmā (Dauṇi, son of Droṇa)

Indra’s bow (rainbow)

sky (div)

stone-shower (aśmavṛṣṭi)

battlefield (raṇa)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes