Shloka 9

भीष्मपर्व — अध्याय ९६: सौभद्रस्य आक्रमणम्, अलम्बुसस्य प्रतिविधानम्

Abhimanyu’s assault; Alambusa’s counter-engagement

Devanagari script

आकाशमें स्थित हुए घटोत्कचकी गर्जना और दुर्योधनके साथ उसका युद्ध अतिभारं च पश्यामि तस्मिन्‌ राक्षसपुड्वे | पितामहमश्न संक्रुद्ध: पज्चालान्‌ हन्तुमुद्यत:

Transliteration

sañjaya uvāca | atibhāraṃ ca paśyāmi tasmin rākṣasapuṅgave | pitāmahaś ca saṃkruddhaḥ pāñcālān hantum udyataḥ ||

Translation

ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਖਸ਼-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਬੋਝ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਉਦਯਤ ਹਨ।

Word by Word

• अतिभारम्: very great burden/weight
• अतिभारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अतिभार
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• पश्यामि: I see
• Type: Verb
• Root: पश्
• Form: Present, First, Singular, Parasmaipada

• तस्मिन्: in/on that (one)
• तस्मिन्: Adhikarana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Locative, Singular

• राक्षसपुङ्गवे: in the foremost of the Rakshasas
• राक्षसपुङ्गवे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: राक्षसपुङ्गव
• Form: Masculine, Locative, Singular

• पितामहम्: the grandsire (Bhishma)
• पितामहम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पितामह
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अपि: also/even
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• संक्रुद्धः: enraged, highly angered
• संक्रुद्धः: Karta
• Type: Adjective
• Root: संक्रुद्ध
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पाञ्चालान्: the Panchalas
• पाञ्चालान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाञ्चाल
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• हन्तुम्: to kill
• Type: Verb
• Root: हन्
• Form: Infinitive (Tumun)

• उद्यतः: ready, intent, prepared
• उद्यतः: Karta
• Type: Adjective
• Root: उद्यत
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Ghaṭotkaca
• Duryodhana
• Bhīṣma (Pitāmaha)
• Pāñcālas