Shloka 13
भीष्मस्य दुर्योधनं प्रति उपालम्भः
Bhīṣma’s Reproof to Duryodhana
गजानीकं च सम्प्रेक्ष् मेघवृन्दमिवोदितम्
gajānikaṃ ca samprekṣya meghavṛndam ivoditam
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਨਵੀਂ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਘਣੀ ਟੋਲੀ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ; ਧਰਮ ਦੀ ਪਰਖ ਵਾਲੇ ਰਣ-ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਉਹ ਭਾਰੀ, ਅਪਸ਼ਕੁਨੀ ਉਭਾਰ ਸੀ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how martial might can appear vast and overwhelming, yet it is ultimately only a spectacle within the larger moral trial of war; outward power (the elephant host) does not by itself determine righteousness (dharma) or rightful outcome.
Sañjaya describes the battlefield scene to Dhṛtarāṣṭra, comparing the assembled elephant division to a rising mass of clouds, conveying the scale, density, and foreboding grandeur of the forces as the conflict intensifies.