Shloka 18
Bhagadattā’s Deployment Against Ghaṭotkaca; Elephant-Corps Escalation
Devanagari script
आदित्यकेतु: सप्तत्या बह्ॉलाशी चापि पञ्चभि: | नवत्या कुण्डधारश्न विशालाक्षश्न पञ्चभि:
Translation
ਮਹਾਰਾਜ! ਆਦਿਤ੍ਯਕੇਤੁ ਨੇ ਸੱਤਰ, ਬਹ੍ਨਾਸ਼ੀ ਨੇ ਪੰਜ, ਕੁੰਡਧਾਰ ਨੇ ਨੱਬੇ, ਵਿਸ਼ਾਲਾਖ੍ਸ਼ ਨੇ ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ ਨੇ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ—ਮਹਾਬਲੀ ਮਹਾਰਥੀ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਪਰਾਜਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਘੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ।
Word by Word
आदित्यकेतुःAdityaketu (a warrior)
आदित्यकेतुः:
Karta
TypeNoun
Rootआदित्यकेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
सप्तत्याwith seventy (arrows)
सप्तत्या:
Karana
TypeNoun
Rootसप्तति
FormFeminine, Instrumental, Singular
बह्वाशीBahvāśī (a warrior; lit. 'having many horses')
बह्वाशी:
Karta
TypeNoun
Rootबह्वाशी
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
पञ्चभिःwith five (arrows)
पञ्चभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपञ्च
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
नवत्याwith ninety (arrows)
नवत्या:
Karana
TypeNoun
Rootनवति
FormFeminine, Instrumental, Singular
कुण्डधारःKuṇḍadhāra (a warrior)
कुण्डधारः:
Karta
TypeNoun
Rootकुण्डधार
FormMasculine, Nominative, Singular
विशालाक्षःViśālākṣa (a warrior; lit. 'large-eyed')
विशालाक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootविशालाक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
पञ्चभिःwith five (arrows)
पञ्चभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपञ्च
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes