Shloka 13
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — इरावान्-आवन्त्ययोः युद्धम्, घटोत्कच-भगदत्त-संघर्षः, मद्रेश्वर-विक्षेपः
Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya Dialogue: Irāvān vs the Avanti princes; Ghaṭotkaca vs Bhagadatta; Śalya checked by the Mādrī twins
Devanagari script
बहुभि: क्षत्रियैर्गुप्त पृथिव्यां लोकसम्मतै: । अस्मानभिगतै: कामात् सबलै: सपदानुगै:
Translation
ਜੋ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਧਰਤੀ-ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ, ਅਜੇਹੇ ਬਹੁਤੇ ਖ਼ਤਰੀ ਆਪਣੇ ਮਨੋਂ ਹੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕੌਰਵ-ਸੈਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
Word by Word
बहुभिःby many
बहुभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Instrumental, Plural
क्षत्रियैःby kshatriyas/warriors
क्षत्रियैः:
Karana
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Instrumental, Plural
गुप्तःprotected/guarded
गुप्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootगुप्त (√गुप्)
FormMasculine, Nominative, Singular
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
लोकसम्मतैःapproved/esteemed by the people
लोकसम्मतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootलोकसम्मत
FormMasculine, Instrumental, Plural
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Plural
अभिगतैःby those who have come/approached
अभिगतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअभिगत (√गम्)
FormMasculine, Instrumental, Plural
कामात्from desire; voluntarily
कामात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Ablative, Singular
सबलैःwith forces/with troops
सबलैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसबल
FormMasculine, Instrumental, Plural
सपदानुगैःwith followers/attendants (those who go along at the heels)
सपदानुगैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसपदानुग
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes