Previous Verse

Shloka 76

Adhyāya 78 — Bhīṣma’s Advance, Duryodhana’s Rally, and Concurrent Duels (भीष्मस्याभ्युद्यमः, दुर्योधनस्योत्साहवचनम्, विविधयुद्धवर्णनम्)

सात्यकिर्धर्मराजश्च व्यूहग्रीवां समास्थिता: । महाराज! महाबली भीमसेन उसके मुखकी जगह खड़े हुए। सुभद्राकुमार अभिमन्यु

sātyakir dharmarājaś ca vyūhagrīvāṃ samāsthitāḥ | mahārāja! mahābalī bhīmasenaḥ tasya mukhasthāne sthitaḥ | subhadrākumāraḥ abhimanyuḥ, draupadyāḥ pañca putrāḥ, rākṣasaḥ ghaṭotkacaḥ, sātyakiḥ ca dharmarājaḥ yudhiṣṭhiraḥ—ete tasya makaravyūhasya grīvābhāge sthitāḥ ||

ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਸਾਤ੍ਯਕੀ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵ੍ਯੂਹ ਦੀ ‘ਗਰਦਨ’ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕੇ। ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ ਉਸ ਦੇ ‘ਮੂੰਹ’ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਸੁਭਦਰਾ-ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨ੍ਯੂ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਘਟੋਤਕਚ, ਅਤੇ ਸਾਤ੍ਯਕੀ ਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਮਕਰ-ਵ੍ਯੂਹ ਦੇ ਗਰਦਨ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ।

सात्यकिःSātyaki
सात्यकिः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मराजःDharma-rāja (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
व्यूहग्रीवाम्the ‘neck’ (throat/entrance) of the battle-formation
व्यूहग्रीवाम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्यूहग्रीवा
FormFeminine, Accusative, Singular
समास्थिताःhaving taken position / stationed
समास्थिताः:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-आ-स्था
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle), Passive (participial)

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
S
Sātyaki (Yuyudhāna)
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)
B
Bhīmasena (Bhīma)
A
Abhimanyu
S
Subhadrā
D
Draupadī
D
Draupadī’s five sons (Upapāṇḍavas)
G
Ghaṭotkaca
M
Makara-vyūha (battle formation)