Shloka 14
Adhyāya 78 — Bhīṣma’s Advance, Duryodhana’s Rally, and Concurrent Duels (भीष्मस्याभ्युद्यमः, दुर्योधनस्योत्साहवचनम्, विविधयुद्धवर्णनम्)
Devanagari script
कौरवानभ्ययुस्तूर्ण हस्त्यश्वरथपत्तिभि: । समुच्छितैर्ध्वजैश्छत्रै: शस्त्रैश्व विमलै: शितै:
Translation
ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਛਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹਾਥੀ-ਘੋੜੇ-ਰਥ-ਪੈਦਲ ਚਤੁਰੰਗੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਕੌਰਵਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
Word by Word
कौरवान्the Kauravas
कौरवान्:
Karma
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Accusative, Plural
अभ्ययुःattacked / advanced against
अभ्ययुः:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-या
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
तूर्णम्swiftly
तूर्णम्:
TypeIndeclinable
Rootतूर्ण
हस्ति-अश्व-रथ-पत्तिभिःwith elephants, horses, chariots, and foot-soldiers
हस्ति-अश्व-रथ-पत्तिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootहस्ति/अश्व/रथ/पत्ति
FormMasculine, Instrumental, Plural
समुच्छितैःraised aloft
समुच्छितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-छि (समुच्छित)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
ध्वजैःwith banners
ध्वजैः:
Karana
TypeNoun
Rootध्वज
FormMasculine, Instrumental, Plural
छत्रैःwith umbrellas
छत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootछत्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
शस्त्रैःwith weapons
शस्त्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootशस्त्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विमलैःbright / spotless
विमलैः:
Karana
TypeAdjective
Rootविमल
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शितैःsharp
शितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes