Shloka 50
भीष्मस्य भीमसेन-निरोधः
Bhīṣma checks Bhīmasena; matched engagements intensify
असंख्येयगुणाधार जय सर्वपरायण । नारायण सुदुष्पार जय शार्ज्ुधनुर्धर
asaṅkhyeyaguṇādhāra jaya sarvaparāyaṇa | nārāyaṇa suduṣpāra jaya śārṅgadhanurdhara || yasyā nābhau samutpannaṃ ādi-padmaṃ sanātanam | viśālākṣa mahādeva lokādhipataye namaḥ || bhūta-bhavya-bhavat-svāmin jaya te jagatāṃ pate | saumyaṃ te rūpam īśāna svayambhū brahma te sutaḥ || asaṅkhyeyaguṇādhāra sarvaśaraṇadāyaka | nārāyaṇa suduṣpāra jaya śārṅgadhanurdhara ||
ਅਸੰਖ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਦਾ ਪਰਮ ਆਸਰਾ—ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ। ਨਾਰਾਇਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੁਸ਼ਪਾਰ ਹੈ; ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ—ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਆਦਿ ਕਮਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕ-ਈਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰ ਹਨ—ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ। ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ-ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸੌਮ੍ਯ ਸਰੂਪ—ਤੁਹਾਡੀ ਜੈ ਹੋਵੇ; ਸ੍ਵਯੰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਨਕ ਮੰਨ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that ultimate refuge and authority lie in Nārāyaṇa: He is the ground of innumerable virtues, sovereign over time (past–present–future), and even the source of cosmic creation (the lotus and Brahmā). In a dharmic frame, devotion to the highest Lord reorients the meaning of conflict toward protection, rightful order, and surrender to a transcendent moral center.
In the Bhīṣma Parva war setting, Bhīṣma utters a hymn of praise (stuti) to Nārāyaṇa/Viṣṇu—identified by the epithet ‘bearer of the Śārṅga bow.’ He proclaims the Lord’s cosmic signs (navel-lotus, Brahmā as son) and repeatedly offers salutations, emphasizing the Lord’s unfathomable greatness amid the unfolding battle.