Shloka 19
Adhyāya 65: Dawn Assembly, Makara–Śyena Vyūhas, and Commander Engagements
धार्तराष्ट्रानू दश रथान् दशैव प्रत्यवारयन् । नानारूपाणि शस्त्राणि विसृजन्तो विशाम्पते
dhārtarāṣṭrānū daśa rathān daśaiva pratyavārayan | nānārūpāṇi śastrāṇi visṛjanto viśāmpate ||
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਨਾਥ! ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਉਹ ਦਸ ਰਥ ਪਾਂਡਵ-ਪੱਖ ਦੇ ਠੀਕ ਦਸ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਰੋਕ ਲਏ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਭੀਮਸੇਨ, ਦ੍ਰੁਪਦ-ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਮਾਦਰੀ-ਸੁਤ ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਭਿਮਨ੍ਯੂ—ਇਹ ਦਸੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined resistance and coordinated duty in war: matched opponents restrain aggression through skill and steadiness, reflecting kṣatriya-dharma—courage, order, and responsibility amid violence.
Sañjaya reports to the king that ten Kaurava chariot-warriors were stopped by ten Pāṇḍava-side heroes—Bhīma, Dhṛṣṭadyumna, Nakula, Sahadeva, Draupadī’s five sons, and Abhimanyu—who attacked with varied weapons and prevented their advance.