Shloka 62
Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava
Devanagari script
शुशुभाते नरव्याप्रौ तौ भीष्मशरविक्षतौ । गोवृषाविव संरब्धौ विषाणैलिखिताड्कितौ
Translation
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ— ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਤੇ ਛਿੱਦਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ—ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ—ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੋ ਸਾਂਡਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਗਾਂ ਦੇ ਆਘਾਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਘਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਉੱਕਰੇ ਹੋਣ।
Word by Word
शुशुभातेshone / looked splendid
शुशुभाते:
TypeVerb
Rootशुभ्
Formलिट् (परस्मैपद/आत्मनेपद-प्रयोगः), perfect (completed past, narrative), 3, dual, आत्मनेपद
नरव्याघ्रौtwo tiger-like men (best of men)
नरव्याघ्रौ:
Karta
TypeNoun
Rootनरव्याघ्र
Formmasculine, nominative, dual
तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, dual
भीष्मशरविक्षतौwounded by Bhishma's arrows
भीष्मशरविक्षतौ:
Karta
TypeAdjective
Rootभीष्म-शर-विक्षत
Formmasculine, nominative, dual
गोवृषौtwo bull-oxen / two bulls
गोवृषौ:
TypeNoun
Rootगोवृष
Formmasculine, nominative, dual
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
संरब्धौenraged / impetuous
संरब्धौ:
Karta
TypeAdjective
Rootसं-रभ्
Formmasculine, nominative, dual
विषाणैःwith horns
विषाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootविषाण
Formneuter, instrumental, plural
लिखितscratched / scored
लिखित:
Karta
TypeAdjective
Rootलिख्
Formmasculine, nominative, dual
अङ्कितौmarked / scarred
अङ्कितौ:
Karta
TypeAdjective
Rootअङ्क्
Formmasculine, nominative, dual
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes