Shloka 40
Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa
Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island
समन्वितानि भूतानि तेषु वर्षेषु भारत । एवमेषा महाराज पर्वतैः पृथिवी चिता
saṁanvitāni bhūtāni teṣu varṣeṣu bhārata | evam eṣā mahārāja parvataiḥ pṛthivī citā ||
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਉਹਨਾਂ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਪਰਸਪਰ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਮਾਨੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਟਿਕਾਈ ਅਤੇ ਸੰਰਚਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights social and ecological interdependence: beings thrive through mutual association, and the earth’s stability is portrayed as supported and structured by mountains—an image of ordered coexistence.
Sañjaya continues a descriptive account of the world’s regions (varṣas), explaining how creatures live together within them and how the earth is conceived as being set in place by its mountain ranges.