Shloka 80
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
ततः शक्ति रणे श्वेतो जग्राहोग्रां महाभयाम्
tataḥ śaktiṃ raṇe śveto jagrāhogrāṃ mahābhayām | atyanta-ugrāṃ mahābhayaṅkarāṃ kāladaṇḍaka-samāṃ ghorāṃ mṛtyu-jihvā-sī pratīyamānāṃ tāṃ śaktiṃ śvetena hastam utthāpya dīrghaṃ niḥśvasya raṇakṣetre śāntanu-putraṃ bhīṣmam iti vacaḥ provāca ||
ਤਦ ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਇਕ ਅਤਿ ਉਗ੍ਰ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਭਯੰਕਰ ਸ਼ਕਤੀ ਚੁੱਕੀ—ਜੋ ਕਾਲਦੰਡ ਵਰਗੀ ਘੋਰ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਜੀਭ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉਚਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਣਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਨੁ-ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the Mahābhārata’s ethical tension: warriors act within their chosen dharma and allegiance, yet the instruments of war are portrayed as embodiments of death. It invites reflection on how duty-driven action can still carry grave moral weight and consequences.
Sañjaya describes Śveta taking up a fearsome spear, likened to Death’s own rod and tongue, then raising it and, after a deep breath, addressing Bhīṣma on the battlefield—signaling an imminent confrontation.