Shloka 13
Bhīṣma Parva, Adhyāya 4 — Dhṛtarāṣṭra–Vyāsa Saṃvāda on Kāla and Jayalakṣaṇa
Signs of Victory
ग्राम्याणां पुरुषा: श्रेष्ठा: सिंहाश्वारण्यवासिनाम् | सर्वेषामेव भूतानामन्योन्येनोपजीवनम्
grāmyāṇāṃ puruṣāḥ śreṣṭhāḥ siṃhāśvārṇyavāsinām | sarveṣām eva bhūtānām anyonyenopajīvanam ||
ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਪਰਸਪਰ ਆਸਰੇ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ—ਹਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
संजय उवाच
Educational Q&A
All beings sustain themselves through mutual dependence; life is maintained by cooperation and interconnected support, which frames an ethical vision of society and nature.
Sañjaya offers a general observation about hierarchy and excellence (humans among village-dwellers, the lion among forest creatures) and then draws a broader principle: the world functions through reciprocal support among living beings.